Kiedy bank wypowiada kredyt, cała pozostała kwota staje się wymagalna od razu. Zamiast raty 900 zł nagle jest 180 tys. zł do zapłaty, a po kilku miesiącach przychodzi nakaz zapłaty, często już od funduszu, który kupił dług. Wiele osób uznaje, że skoro nie płaciły, to nie mają się czym bronić. To błąd, bo wypowiedzenie kredytu konsumenckiego ma swoją procedurę i banki dość często jej nie dochowują.
Co bank musi zrobić, zanim wypowie umowę
Zgodnie z art. 75c Prawa bankowego, jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą, bank najpierw wzywa go do zapłaty i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W tym samym wezwaniu musi poinformować o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Dopiero gdy ten termin minie bez skutku, bank może skutecznie wypowiedzieć umowę.
Sąd Najwyższy w wyroku z 19 października 2023 r. (II CSKP 1233/22) przyjął, że wypowiedzenie złożone z pominięciem tej procedury jest nieskuteczne. Sądy różnią się co do tego, czy taka czynność jest nieważna, czy tylko bezskuteczna, ale dla Ciebie efekt jest ten sam: umowa nie została rozwiązana, więc bank ani fundusz nie mogą żądać całego kredytu naraz.
Pięć błędów, które widuję w aktach
1. Za krótki termin. Wezwanie daje 7 dni albo każe zapłacić „niezwłocznie”. Siedem dni kalendarzowych to nie 14 dni roboczych. Bywa, że bank powołuje się na postanowienie umowy o krótszym terminie „w razie zagrożenia upadłością”, ale wtedy musi to zagrożenie udowodnić. Samo to, że kredytobiorca przestał płacić, nie wystarcza.
2. Brak informacji o restrukturyzacji. Wezwanie zawiera kwotę i termin, ale nie ma w nim słowa o tym, że można złożyć wniosek o restrukturyzację. To osobny, wprost wymagany element.
3. Nie wiadomo, czy wezwanie w ogóle do Ciebie dotarło. Bank często dołącza do pozwu samą kopię pisma albo potwierdzenie nadania. Nadanie to jeszcze nie doręczenie. Książka nadawcza bez numeru przesyłki nie pozwala nawet sprawdzić, co i do kogo wysłano. Przy dwóch kredytobiorcach bank musi wykazać doręczenie każdemu z nich osobno: w jednej ze spraw na wydruku książki nadawczej była tylko jedna pozycja, dla jednego z małżonków, i sąd oddalił pozew w całości. Szerzej piszę o tym w tekście nie odebrałem listu z banku.
4. Spłaciłeś zaległość, a bank i tak wypowiedział umowę. Wezwanie dotyczy konkretnej zaległości. Jeżeli po jego otrzymaniu wpłaciłeś brakujące raty, a bank wypowiedział umowę kilka miesięcy później, powołując się na to samo wezwanie, to wezwanie zostało już „wykorzystane”. Przy nowej zaległości bank musi wezwać ponownie. Sąd w jednej ze spraw ujął to tak, że wezwania nie da się stosować do zupełnie innego stanu zadłużenia.
5. Nie wiadomo, kto podpisał wezwanie. To najmniej oczywisty z tych błędów. Wezwanie ma logo banku, numer umowy, poprawny termin i pouczenie, a jednak nie ma podpisu ani nazwiska osoby, która je sporządziła. W jednej ze spraw sąd apelacyjny zmienił z tego powodu wyrok i oddalił pozew funduszu, mimo że kredytobiorczyni wezwanie odebrała. Uzasadnienie było proste: pismo wysłane z banku to jeszcze nie pismo pochodzące od banku, a bank musi wykazać, że osoba, która je wystawiła, mogła działać w jego imieniu.
Masz podobną sprawę? Opisz ją w formularzu, odpowiem e-mailem, co dalej.
Co z tego wynika w sądzie
Jeżeli wypowiedzenie jest nieskuteczne, powód nie może żądać całego salda. Teoretycznie może dochodzić samych zaległych rat, bo one są wymagalne niezależnie od wypowiedzenia. W praktyce fundusze rzadko potrafią je wyliczyć, bo ich rozliczenia od początku zakładają, że umowa została rozwiązana. Sąd nie wyliczy rat za powoda. W postępowaniu uproszczonym (sprawy do 20 tys. zł) powód nie może też w trakcie procesu zmienić żądania z całości na raty.
Trzeba uczciwie powiedzieć, czego to nie załatwia. Umowa nadal obowiązuje, więc raty dalej są należne, a bank może ponowić wezwanie i wypowiedzieć umowę poprawnie. Wygrana daje jednak czas, zwrot kosztów procesu i często lepszą pozycję do ugody albo do złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego, jeżeli umowa ma wady.
Jeszcze jedna rzecz, o którą często pytacie: wniosek o restrukturyzację albo zawieszenie rat nie przekreśla późniejszej obrony. W jednej ze spraw sąd wprost przyjął, że taki wniosek nie jest zrzeczeniem się zarzutów, a to, że bank odmówił jego rozpatrzenia z przyczyn formalnych, działało raczej na jego niekorzyść.
Jak może brzmieć zarzut w sprzeciwie
Poniżej fragment, który pokazuje, jak taki zarzut się formułuje. To przykład, a nie gotowe pismo: trzeba go dopasować do dokumentów, które powód dołączył do pozwu.
Zaprzeczam, aby umowa kredytu została skutecznie wypowiedziana. Powód nie wykazał, że przed wypowiedzeniem doręczył mi wezwanie do zapłaty spełniające wymogi art. 75c ust. 1 i 2 Prawa bankowego, to jest wyznaczające termin nie krótszy niż 14 dni roboczych i zawierające informację o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia.
Zaprzeczam, abym otrzymał wezwanie i oświadczenie o wypowiedzeniu. Złożone przez powoda kopie pism i potwierdzenie nadania nie dowodzą ich doręczenia. Wnoszę o zobowiązanie powoda do przedstawienia dowodów doręczenia obu pism wraz z danymi osoby, która je podpisała, i dokumentem jej umocowania.
Wobec braku skutecznego wypowiedzenia roszczenie o zapłatę całego salda kredytu nie jest wymagalne.
Na co patrzeć w pierwszej kolejności
Zanim cokolwiek napiszesz, rozłóż przed sobą pozew i załączniki. Szukaj wezwania do zapłaty (nie wypowiedzenia, tylko pisma wcześniejszego) i sprawdź trzy rzeczy: ile dni dawało na spłatę, czy wspomina o restrukturyzacji i kto je podpisał. Potem sprawdź, czy jest dowód, że to pismo do Ciebie doszło. Jeżeli czegoś z tej listy brakuje, masz zarzut, a nie tylko prośbę o raty.
Pamiętaj o terminie: na sprzeciw od nakazu zapłaty są dwa tygodnie od doręczenia. Jeżeli dostałeś nakaz albo pozew po wypowiedzeniu kredytu, prześlij mi pozew z załącznikami. Sprawdzę, czy bank dochował procedury. Więcej o samym piśmie: sprzeciw od nakazu zapłaty: jak napisać.
Artykuł ma charakter informacyjny, opisuje stan prawny na listopad 2026 r. i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.
Autor: Mateusz Pęczkowski, radca prawny wpisany na listę OIRP w Warszawie (WA-13237), kancelaria w Szydłowcu. Stan prawny na dzień 5.11.2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.
Masz nakaz zapłaty, pozew albo pismo od komornika?
Opisz krótko sprawę. Odpowiem e-mailem w ciągu jednego dnia roboczego, co można zrobić i ile to kosztuje. Zdjęcia dokumentów prześlesz w odpowiedzi na moją wiadomość albo na kancelaria@mpeczkowski.pl.