Komornik nie może zabrać wszystkiego. Przepisy wyznaczają kwoty, które muszą zostać dłużnikowi na życie, ale każda z nich liczy się inaczej: osobno dla wynagrodzenia, osobno dla pieniędzy na rachunku, osobno dla emerytury. W praktyce najwięcej problemów bierze się z tego, że pracodawca, bank i ZUS stosują różne zasady, a dłużnik widzi tylko, że na koncie zostało mniej, niż się spodziewał.
Poniżej zebrałem kwoty obowiązujące w 2026 roku i wyjaśniam, skąd się biorą.
Punkt wyjścia: płaca minimalna 2026
Prawie wszystkie kwoty wolne są powiązane z minimalnym wynagrodzeniem za pracę. Od 1 stycznia 2026 r. wynosi ono 4806 zł brutto (rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1242). Gdy rośnie płaca minimalna, rosną też kwoty, których komornik nie może ruszyć.
Wynagrodzenie z umowy o pracę
Przy długach innych niż alimenty komornik może zająć najwyżej połowę wynagrodzenia (art. 87 § 3 Kodeksu pracy). Jednocześnie pracownikowi musi zostać minimalne wynagrodzenie netto (art. 87¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). W 2026 roku przy pełnym etacie, podstawowych kosztach uzyskania przychodu i złożonym PIT-2 jest to 3605,85 zł. Jeżeli pracownik uczestniczy w PPK, kwota jest niższa, bo od płacy minimalnej odlicza się też wpłaty do PPK. Przy wpłacie 2% wynosi 3501,73 zł.
Obie granice działają naraz, a komornik bierze mniej korzystną dla wierzyciela. Przykład: zarabiasz 6000 zł netto. Połowa to 3000 zł, ale po zajęciu 3000 zł zostałoby Ci mniej niż 3605,85 zł. Komornik może więc zająć tylko 2394,15 zł. Przy pensji 4500 zł netto zajęcie wyniesie 894,15 zł, a przy pensji na poziomie płacy minimalnej nie zajmie nic.
Przy niepełnym etacie kwota wolna maleje proporcjonalnie (art. 87¹ § 2 Kodeksu pracy). Osoba pracująca na pół etatu ma więc chronioną mniej więcej połowę tej kwoty.
Inaczej jest przy alimentach. Komornik może wtedy zająć do trzech piątych wynagrodzenia, a kwota wolna nie obowiązuje.
Umowa zlecenia i inne umowy
Wynagrodzenie ze zlecenia jest chronione tak samo jak pensja, jeżeli spełnia jeden z dwóch warunków: są to świadczenia powtarzające się, które służą utrzymaniu, albo jest to jedyne źródło dochodu dłużnika (art. 833 § 2¹ Kodeksu postępowania cywilnego). Wystarczy jeden z nich.
W praktyce zleceniodawca często tego nie wie i przekazuje komornikowi całą kwotę. Wtedy trzeba samemu wykazać komornikowi, że zlecenie to Twoje stałe albo jedyne źródło utrzymania, na przykład kopią umowy i wyciągami z konta z kilku miesięcy.
Pieniądze na rachunku bankowym
Na koncie obowiązuje osobna kwota wolna: 75% minimalnego wynagrodzenia w każdym miesiącu kalendarzowym (art. 54 ust. 1 Prawa bankowego). W 2026 roku to 3604,50 zł miesięcznie.
Kilka rzeczy zaskakuje klientów najczęściej:
- kwota przysługuje jednej osobie w danym banku, bez względu na to, ile ma w nim rachunków;
- przy rachunku wspólnym, na przykład z małżonkiem, kwota wolna jest jedna, a nie podwójna (art. 54 ust. 2 Prawa bankowego);
- niewykorzystana część nie przechodzi na następny miesiąc. Jeżeli w październiku wypłaciłeś tylko 2000 zł, w listopadzie nadal masz do dyspozycji 3604,50 zł, a nie więcej.
Te same zasady dotyczą oszczędności w SKOK (art. 28 ust. 1 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych).
Świadczenia, których komornik nie może zająć wcale
Niektóre pieniądze są w całości wolne od egzekucji. Należą do nich między innymi świadczenie wychowawcze 800 plus, świadczenia rodzinne, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, świadczenie „Dobry start” i świadczenia z pomocy społecznej (art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego).
Ochrona obejmuje je także po wpływie na konto. Zajęcie rachunku nie obejmuje kwot pochodzących z tych świadczeń (art. 890 § 1¹ Kodeksu postępowania cywilnego i art. 54a Prawa bankowego). Działa to niezależnie od kwoty 3604,50 zł. Jeżeli bank zablokował Ci pieniądze z 800 plus, trzeba to zgłosić od razu w banku i u komornika.
Emerytura i renta
Przy emeryturach i rentach z ZUS zasady są inne niż przy pensji. Przy długach innych niż alimentacyjne komornik może zająć najwyżej 25% świadczenia (art. 140 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Musi też zostać kwota wolna, waloryzowana co roku od 1 marca. Od 1 marca 2026 r. wynosi ona 1401,57 zł przy zwykłych długach i 849,42 zł przy alimentach.
Przykład w uproszczeniu: przy emeryturze 2500 zł zajęcie 25% to 625 zł. Po potrąceniu zostaje 1875 zł, czyli więcej niż kwota wolna, więc komornik zajmie 625 zł. Przy emeryturze 1700 zł zajęcie 25% zostawiłoby 1275 zł, czyli za mało. Komornik może wtedy zająć tylko tyle, żeby zostało 1401,57 zł.
Co zrobić, gdy komornik zajął za dużo
Najpierw ustal, kto popełnił błąd. Jeżeli pracodawca potrącił za dużo, zwykle wystarczy rozmowa z działem kadr i pokazanie mu wyliczenia. Jeżeli bank przekazał komornikowi pieniądze z 800 plus albo nie zostawił kwoty wolnej, złóż reklamację w banku i jednocześnie napisz do komornika.
Na czynność komornika, która narusza Twoje prawa, przysługuje skarga do sądu. Termin jest krótki: tydzień od dnia czynności albo od zawiadomienia o niej, a gdy zawiadomienia nie było, od dnia, w którym się o niej dowiedziałeś (art. 767 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego). Nie czekaj więc z tym do następnego miesiąca.
Osobną sprawą jest to, czy egzekucja w ogóle powinna się toczyć. Jeżeli nie wiesz, skąd wziął się dług, albo nakaz zapłaty nigdy do Ciebie nie dotarł, zacznij od sprawdzenia podstawy egzekucji. Piszę o tym na stronie Komornik i egzekucja.
Kwoty w tym artykule obowiązują w 2026 roku. Zmieniają się co roku razem z płacą minimalną i waloryzacją emerytur, więc tekst będę aktualizował.
Artykuł opisuje stan prawny na październik 2026 r. i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.